Kích thước: 1-2cm

Là ốc nước ngọt, thường có vỏ xoắn phẳng với cuộn xoắn trái, không có mài, lưỡng tính. Ốc sinh sản khá nhanh. mỗi lần đẻ sẽ có khoảng từ 10-30 trứng được dính với nhau trong một túi trong suốt và dính chặt vào bất cứ bề mặt nào mà ốc đã đẻ.

Chúng không làm hại cây khoẻ mạnh, chỉ ăn những cây đã bị thối rữa mà thôi, nhiều người vẫn thường nuôi chúng trong hồ của mình.

Các loài trong họ này (Planorbidae) cực kỳ quan trọng khi chúng là ký chủ trung gian truyền bệnh. Một trong số đó là bệnh sán máng – một bệnh rất nguy hiểm (devastating disease) gây ra bởi sán lá họ Schistosoma. Máu của nhóm ốc này chứa nhiều hemoglobin, cho phép chúng có thể sống ở môi trường khắc nghiệt – vùng bị ô nhiểm với hàm lượng oxy hoà tan thấp. Rất khó khống chế sự phát triển của quần thể một phần do chúng có khả năng tự thụ tinh.

Vai trò của Planorbis đối với sán lá lớn ở ruột:

Sán lá lớn ở ruột đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, gặp nước phôi trong trứng phát triển thành ấu trùng lông, ấu trùng lông đẩy nắp trứng thoát ra, chui vào ốc Planorbis (không biết là chui vào kiểu gì?). Ấu trùng lông nhanh chóng phát triển thành bào tử nang, redia 1, redia 2, ấu trùng đuôi rồi thoát ra khỏi ốc, đến bám vào các loại cây thủy sinh như ấu, bèo, lục bình, ngó sen, rau muống rụng đuôi tạo vỏ bọc biến thành hậu ấu trùng. Người ăn phải các loại rau này sẽ bị nhiễm sán. Nhẹ thì không có triệu chứng, nặng thì rối loạn tiêu hóa, đau bụng tiêu chảy xen lẫn táo bón, nặng nữa thì tắc ruột, chết do suy kiệt.

Khoahoc.com.vn
Để phân biệt vỏ sò (của ốc) tay trái hay tay phải, bạn hãy cầm nó trong tay và hướng đầu nhọn về phía trước, phần miệng ốc hướng về phía bạn. Nếu cái miệng mở ra ở bên phải, đó là vỏ sò tay phải và ngược lại, nếu miệng mở về bên trái, đó là vỏ sò tay trái.

(c)Tay trái – (d)Tay phải

Hai vạn dặm dưới đáy biển:
Để giết thời gian, tôi nảy ra một ý kiến nạo vét dưới đáy biển một chút, vì ở đây rất nhiều vỏ sò ốc và tảo. Qua làn nước trong vắt, có thể nhìn thấu biển sâu. Vả lại hôm nay là ngày cuối cùng tàu Nau-ti-lúx ở vùng biển này, vì theo lời thuyền trưởng Nê-mô, ngày mai khi triều lên, tàu Nau-ti-lúx sẽ quay ra khơi. Tôi gọi Công-xây mang đến cho tôi một cái gàu.

- Còn những tên thổ dân kia thì sao?

Công-xây hỏi

- Thưa giáo sư, hình như họ cũng không đến nỗi dữ tợn lắm.

- Nhưng họ ăn thịt người, anh bạn ạ!

- Chắc họ ăn thịt người, nhưng vẫn có thể lương thiện.

- Thôi được, Công-xây ạ, cứ tạm cho ý kiến anh là đúng. Giả sử họ chén thịt tù binh một cách lương thiện, nhưng tôi vẫn không muốn bị thịt nên phải cảnh giác.

Rõ ràng là thuyền trưởng Nê-mô không chuẩn bị những biện pháp đề phòng. Suốt hai tiếng đồng hồ, chúng tôi nạo vét đáy biển nhưng chẳng vớt được gì đáng kể… Tuy vậy, cuối cùng tôi bỗng vớ được một vật lạ của thiên nhiên, một vật hết sức hiếm. Đó là một vỏ ốc không xoắn từ phải sang trái như thường thấy, mà xoắn từ trái sang phải. Tôi và Công-xây đang mải ngắm cái vỏ ốc quý giá ấy và tôi đã nghĩ tới việc mang nó về viện bảo tàng Pa-ri thì một hòn đá bỗng rơi trúng đầu con ốc làm nó vỡ nát trong tay Công-xây. Tôi hét lên. Công-xây vớ lấy khẩu súng của tôi, giơ lên ngắm vào người thổ dân đứng cách chỗ tôi chừng mười mét. Tôi lao tới chô Công-xây, nhưng anh ta đã bóp cò.
…

Với một con ốc có vòng xoắn phẳng thì không biết người ta xếp loại cuộn xoắn thế nào? Planorbis là vật hết sức hiếm của thiên nhiên?

Một vài hình ảnh về ốc Planobis (Planorbis planorbis (Linnaeus, 1758)):